İran’a 300 milyar dolarlık yatırım fonu; yarısından fazlası hazır

ABD ile İran arasında imzalanması beklenen savaş sonrası normalleşme anlaşmasının merkezinde 300 milyar dolarlık dev bir yatırım fonu yer alıyor. Reuters’ın doğrudan müzakereler hakkında bilgi sahibi bir kaynağa dayandırdığı habere göre, “Yeniden Yapılanma ve Kalkınma Fonu” adıyla kurulacak mekanizma için gerekli kaynağın yarısından fazlası şimdiden taahhüt edildi.

Kaynağa göre fon tamamen özel sektör sermayesinden oluşacak ve içinde herhangi bir devlet bütçesi, hibe ya da tazminat ödemesi bulunmayacak. ABD, Körfez ülkeleri, Asya, Güney Amerika ve Afrika merkezli şirketlerin enerji, lojistik, üretim ve ulaşım projelerine finansman sağlamayı kabul ettiği belirtiliyor.

Fonun amacı, ABD ile İran arasında varılan çerçeve anlaşmanın nihai bir anlaşmaya dönüşmesi için ekonomik teşvik oluşturmak. Ancak mekanizma, nihai anlaşma imzalanmadan yürürlüğe girmeyecek. Tarafların cuma günü imzalaması beklenen mutabakat zaptı sonrasında 60 günlük bir hazırlık süreci başlayacak ve bu dönemde yatırım projelerinin kapsamı belirlenecek.

İRAN'IN TALEBİ 400 MİLYAR DOLARLIK TAZMİNATTI

Reuters’a konuşan üst düzey bir İranlı kaynak, Tahran yönetiminin başlangıçta savaşın yol açtığı zararlar için ABD’den 400 milyar dolar tazminat talep ettiğini ancak Washington’un bunu reddettiğini söyledi. Bunun üzerine özel sektör kaynaklı yatırım fonu fikrinin ortaya çıktığı ifade edildi.

Plan kapsamında bölge ülkelerinin kredi garantileri sağlaması, kredi hatları açması veya savaşta zarar gören tesislerin yeniden inşasını doğrudan finanse etmesi öngörülüyor. İran’ın en büyük sanayi tesislerinden biri olan Mobarakeh Çelik Kompleksi, rafineriler, havalimanları ve altyapı projeleri öncelikli yatırım alanları arasında gösteriliyor.

DÜNYANIN EN BÜYÜK İKİNCİ DOĞAL GAZ VE DÖRDÜNCÜ PETROL REZERVLERİNE SAHİP ÜLKESİ

Yaklaşık 92 milyon nüfusa sahip İran, dünyanın en büyük ikinci doğal gaz ve dördüncü petrol rezervlerine sahip ülkeleri arasında yer almasına rağmen, onlarca yıldır uygulanan yaptırımlar nedeniyle küresel sermayeden büyük ölçüde izole kalmış durumda. Yatırım fonunun, yaptırımların kaldırılması ve İran’ın küresel ekonomiye yeniden entegrasyonu sürecinde önemli bir araç olması bekleniyor.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance da bu hafta yaptığı açıklamada, İran’ın nükleer programını sonlandırması, zenginleştirilmiş uranyum stoklarını ortadan kaldırması ve sıkı denetim mekanizmalarını kabul etmesi halinde Körfez destekli 300 milyar dolarlık yeniden yapılanma fonuna erişebileceğini söylemişti.

Kaynaklar, Güney Kore, Japonya, Singapur, Malezya ve ABD’den bazı şirketlerin şimdiden yatırım taahhüdünde bulunduğunu ancak fonun yönetim yapısına ilişkin ayrıntıların henüz netleşmediğini belirtiyor.

patronlardunyasi.com