MSCI'ın ardından S&P de Türkiye için frene bastı, sermaye piyasalarında güven sınavı büyüyor

Feramuz ERDİN

Türkiye'nin aylardır gündeminden düşmeyen fon soruşturmasında 5 Kasım, iki önemli gelişmeye sahne oldu.

Bir tarafta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın sermaye piyasalarını “mikroptan temizleme” kararlılığı vardı.

Diğer tarafta eski Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya'nın tutuklanması.

Ancak aynı gün uluslararası piyasalardan gelen bir başka haber, Türkiye'nin karşı karşıya bulunduğu sorunun yalnızca adli soruşturmalarla sınırlı olmadığını gösterdi.

Dünyanın önde gelen endeks sağlayıcılarından S&P Dow Jones Indices, Türk hisse senetlerine ilişkin bazı endeks değişikliklerini dondurma kararı aldı.

Böylece 15 Ekim'de benzer bir karar açıklayan MSCI'ın ardından ikinci büyük uluslararası kuruluş da Türkiye piyasasındaki yapısal sorunlara dikkat çekmişti.

TUTUKLAMALAR GÜVENİ GERİ GETİRECEK Mİ?

Fatma Betül Sayan Kaya, Özata Denizcilik hisseleri üzerinden yürütülen soruşturma kapsamında, Sermaye Piyasası Kanunu'na muhalefet ve suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma suçlamalarıyla tutuklandı.

Savcılığın sevk yazısında, Kaya'nın hisselerini fonların tasfiye kararından bir gün önce, 16 Eylül'de, Tera Yatırım Menkul Değerler AŞ'ye virman yoluyla devrettiği ve satış bedelinin aynı gün hesabına geçtiği belirtildi.

Savcılık, işlemin zamanlaması ve şüphelinin Tera Grubu yöneticileriyle ilişkileri üzerinden kamuya açıklanmamış bilgilere sahip olduğu şüphesini değerlendirdi. Bunlar henüz kesinleşmiş mahkeme hükmü değil, soruşturma kapsamında ileri sürülen iddialar.

Kaya'nın tutuklanması, soruşturmanın siyasi isimlere kadar uzandığını gösteren önemli bir gelişme.

Eski SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül hakkında ise imza yükümlülüğü ve yurt dışına çıkış yasağı şeklinde adli kontrol tedbirleri uygulandı.

Fakat burada yanıt bekleyen daha büyük bir soru bulunuyor:

Sermaye piyasalarında bu işlemler yapılırken denetim mekanizması neden yeterince etkili olamadı?

DÜNYA BORSANIN RÖNTGENİNİ ÇEKTİ

MSCI'ın 15 Ekim tarihli açıklaması, Türkiye açısından meselenin ne kadar ciddi olduğunu ortaya koyuyor.

Kuruluş, bazı küçük ölçekli şirketlerle yakın ilişkili fonların işlemleri üzerinden koordineli alım satım yapılmış olabileceğine ilişkin kurumsal yatırımcı endişelerine dikkat çekti.

Sorun yalnızca hisse fiyatlarındaki olağan dışı hareketler değil.

Hisselerin gerçek sahiplerinin kim olduğu, halka açıklık oranlarının gerçeği ne ölçüde yansıttığı ve piyasadaki işlemlerin güvenilir biçimde denetlenip denetlenmediği de sorgulanıyor.

MSCI, Türkiye'de bazı düzenleyici adımlar atıldığını kabul ediyor. Ancak bunların yeterliliğinin değerlendirilebilmesi için sürekli ve inandırıcı uygulama ile bağımsız biçimde doğrulanabilecek şeffaflık istiyor.

Başka bir ifadeyle uluslararası yatırımcı, yalnızca suç işlendiği iddia edilen kişilerin yakalanmasını değil, bu işlemlerin tekrarını önleyecek kuralların gerçekten uygulanmasını bekliyor.

TÜRKİYE İÇİN HAZİRAN 2027 UYARISI

MSCI'ın açıklamasındaki en dikkat çekici bölüm ise Türkiye'nin uluslararası piyasalardaki sınıflandırmasına ilişkin.

Kuruluş, Haziran 2027'ye kadar yeterli ilerleme sağlanamaması halinde Türkiye endekslerinin gelişmekte olan piyasa statüsünden öncü piyasa veya bağımsız piyasa statüsüne geçirilmesi ihtimalinin değerlendirilebileceğini duyurdu.

Bu, Türkiye'nin şimdiden statü kaybettiği anlamına gelmiyor.

Ancak böyle bir değişiklik gerçekleşirse Türkiye'yi gelişmekte olan piyasalar kapsamında izleyen fonların yatırım kararları ve endeks ağırlıkları üzerinde önemli sonuçlar doğurabilir.

S&P Dow Jones Indices'in aralık ayındaki endeks değerlendirmesinde yeni Türk hisseleri eklememe ve bazı pay sayısı ile yatırım yapılabilir ağırlık değişikliklerini uygulamama kararı da aynı döneme denk geldi.

Türkiye böylece iki büyük endeks sağlayıcısının yakın takibine girmiş oldu.

patronlardunyasi.com