Patronlar

Kerim ÜLKER 

Türkiye’nin en önemli inşaat şirketleri Yapı Merkezi, son birkaç yıldır Afrika’da deyim yerindeyse rüzgar gibi esiyor. Özellikle aldığı milyar dolarlık demiryolu projeleriyle adından söz ettiren Yapı Merkezi’nin en önemli işlerinden biri de Etiyopya’daydı. 2012 yılında Etiyopya devletinin merkezi ile kuzeyini stratejik Cibuti limanına bağlayan hayati bir ulaşım bağlantısı olarak öngörülen 400 kilometrelik demir yolu hattının inşası projesini 1.7 milyar dolarlık teklifle kazanan Yapı Merkezi, yaşanan iç karışıklıklar nedeniyle büyük zarar görmüş ve işten çekilmişti.

O dönem çalıştığım gazetede ilk kez duyurduğum haberde, Türk şirketi yüz milyonlarca dolarlık zararını tanzim etmek için Londra’daki Uluslararası Tahkim Mahkemesi’ne (LCIA) başvurmuştu. Türk şirkete karşılık da Etiyopya Hükümeti 1.6 milyar dolarlık karşı dava açmıştı. İşte o dava sonuçlandı. Londra Uluslararası Tahkim Mahkemesi, Türk şirketi Yapı Merkezi İnşaat'ın Etiyopya Demiryolu Şirketi'ne (ERC) karşı açtığı davayı sonuçlandırdı. Davada Türk şirketinin uğradığı zararı tanzim edilmesine karar verdi.

 İÇ SAVAŞ PATLADI, ZARARA UĞRADI

Londra Tahkim Mahkemesi’nin verdiği kararla 300 milyon doları aşan zararın Türk şirketine ödenmesi bekleniyor. Haberle ilgili olarak aradığım Yapı Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi Emre Aykar, Patronlar Dünyası’na konuştu. Aykar, dava sonuçlandığını, ancak ödeme süreciyle ilgili kararın henüz verilmediğini belirtti.

Aykar, “Bizler zor coğrafyalarda çalışabilen şirketleriz. 60 yıllık tecrübemizle son dönemde Afrika gibi zor coğrafyalarda çalışıyoruz, kıtadaki en önemli projeleri alıyoruz. Türk müteahhitlik şirketleri, bu bölgede  başarılı işler yapmaya devam ediyoruz. Bayrağımızı dikiyoruz. Etiyopya da böyle bir coğrafyaydı. Ne yazık ki iç savaş yaşanınca projemiz ve  ekipmanlarımız zarar gördü” dedi.

MAYIS SONUNDA ÖDEME PLANI HAZIRLANACAK

İngiltere’deki mahkeme, Türk şirketinin tazminat taleplerinin önemli kısmını kabul etti ve uygun tazminatı belirlemek için PricewaterhouseCoopers'ı (PwC) seçti. Etiyopya tarafı her ne kadar tazminat senaryosunda ödenecek tutarın 230 ila 300 milyon dolar olarak belirlese de, aradan geçen süreyle birlikte bu miktar 300 milyon doların oldukça üzerinde. Ödeme planının da mayıs ayının sonunda tamamlanması bekleniyor.

PROJE TAMAMLANMAK ÜZEREYDİ

Demiryolu projesi yaklaşık 400 kilometre uzunluğunda ve iki aşamaya ayrılıyor: İlki Awash'tan Kombolcha'ya kadar 272 kilometre, ikincisi ise Kombolcha'dan Woldia/Hara Gebeya'ya 120 kilometre uzanıyor. Proje, ana Addis Ababa-Cibuti demiryoluna bağlanacak ve kısmen tamamlanmış Woldia-Mekelle hattına bağlanacak şekilde tasarlandı. Kuzey Etiyopya'daki çatışma nedeniyle çalışmalar durdurulmadan önce Awash-Kombolcha bölümünde inşaat ilerlemesi yüzde 99,96'ya, Kombolcha-Woldia/Hara Gebeya bölümünde ise yüzde 82,7'ye ulaşmıştı. Genel tamamlanma oranı yüzde 92 olarak gerçekleşti.

ETİYOPYA’YA TÜRKİYE KREDİ VERMİŞTİ

2015’te Amhara Eyaleti’nin Kombolcha kentindeki temel atma töreninde konuşan Etiyopya Başbakanı Hailemariam Desalegn, demiryolu projesinin sadece ülke kentlerini bağlamayacağını, gelecekte Afrika ülkeleriyle de demiryolu ağı kurmayı planladıklarını belirtmişti. Türk Eximbank’ın da kredi verdiği projenin yüzde 50’si 2017’de bitmiş ve test sürüşleri başlamıştı. 2020 sonunda tamamen hizmete girmesi beklenen proje, iç savaş ve çatışmalar nedeniyle tamamlanamadı. Şirket, projeyi finanse etmek için Credit Suisse'den iki taksit halinde toplam 1,24 milyar ABD doları ve Türk Exim Bankası'ndan da ek olarak 300 milyon ABD doları kredi sağladı.

patronlardunyasi.com