Ekonomi
PD HABER MERKEZİ
Türk müteahhitlik sektörünün Afrika'daki büyük projelerinden biri olan Etiyopya demiryolunda yeni bir dönem başladı.
Yapı Merkezi'nin 2015 yılında üstlendiği, 392 kilometre uzunluğundaki ve 1,7 milyar dolar sözleşme bedeline sahip Awash–Kombolcha–Hara Gebeya demiryolu projesinde, Etiyopya devleti kalan çalışmaları kendi imkânlarıyla sürdürmeye başladı.
Gelişme, Yapı Merkezi'nin Londra'daki uluslararası tahkim sürecini lehine sonuçlandırmasının hemen ardından Etiyopya basınında yayımlanan haberlerle gündeme geldi.
TÜRK ŞİRKETİNİN YERİNDE DEVLET EKİPLERİ ÇALIŞIYOR
Etiyopya'nın ekonomi gazetelerinden Capital'in 18 Ekim tarihli haberine göre Etiyopya Demiryolları Kurumu (ERC), projenin tamamlanması için yeni bir çalışma programı hazırladı.
Kurumun ismi açıklanmayan üst düzey yetkilisi, kalan işlerin iki yıl içerisinde tamamlanmasının hedeflendiğini, bütçe ve organizasyon hazırlıklarının yapıldığını söyledi.
Ancak yetkili, ayrılan bütçeyi ve çalışmaların hangi şirket tarafından yürütüleceğini açıklamadı.
MAYIS AYINDAN BERİ DEVLETİN KAYNAKLARI KULLANILIYOR
Etiyopya'nın bir diğer ekonomi gazetesi Addis Fortune'un 17 Ekim tarihli araştırması, projenin geleceğine ilişkin önemli bir ayrıntıyı ortaya koydu.
Gazeteye göre ERC, mayıs ayından bu yana inşaat çalışmalarını kendi kaynaklarıyla sürdürüyor.
Haberde demiryolu hattının yaklaşık yüzde 7'lik bölümünün henüz tamamlanmadığı belirtiliyor.
Bu oran, projenin büyük bölümünün inşa edildiğini ancak işletmeye alınması için gereken çalışmaların tümüyle bitirilmediğini gösteriyor.
Aynı araştırmada ERC'nin 97 milyar Etiyopya birri tutarındaki borcunun, Maliye Bakanlığına devredilen kamu işletmeleri borçları arasında bulunduğu aktarılıyor.
Söz konusu 97 milyar birr, yalnızca Yapı Merkezi'ne olan borcu değil, kurumun daha geniş mali yükümlülüklerini ifade ediyor.
70 KİLOMETRELİK HATTA ONARIM YAPILDI
Devletin sahadaki faaliyetleri yalnızca bir hazırlıktan ibaret değil.
The Reporter Ethiopia gazetesinin 10 Ekim tarihli haberinde, ERC'nin Demiryolu Altyapısından Sorumlu Başkan Yardımcısı Seleshi Kassa, kurum personelinin yaklaşık 70 kilometrelik demiryolu hattında onarım gerçekleştirdiğini açıkladı.
Kassa'nın verdiği bilgilere göre çalışmalar, devletin kendi iş gücü, makineleri ve malzemeleri kullanılarak yürütülüyor.
Demiryolunda test seferleri için de hazırlık yapılıyor.
Ancak Kassa, iki yıllık tamamlama hedefini öncelikle Kombolcha'ya kadar uzanan ilk etap için dile getirdi. Bu nedenle tüm 392 kilometrelik hattın aynı sürede bitirileceği henüz kesin değil.
12 TÜNEL, 52 KÖPRÜ: AFRİKA'NIN BÜYÜK DEMİRYOLU YATIRIMLARINDAN BİRİ
Proje yalnızca parasal büyüklüğüyle değil, mühendislik kapsamıyla da dikkat çekiyor.
392 kilometrelik hat üzerinde 12 tünel ve 52 köprü bulunuyor.
Etiyopya'nın merkezini kuzey bölgelerine bağlamayı amaçlayan demiryolu, ülkenin yük ve yolcu taşımacılığı altyapısının önemli yatırımlarından biri olarak planlandı.
Ancak projede yaşanan ödeme anlaşmazlıkları, inşaat gecikmeleri ve kuzey Etiyopya'daki çatışmalar nedeniyle süreç uzadı.
Çatışmalar sırasında inşaat ekipmanlarının ve altyapının zarar görmesi de taraflar arasındaki uyuşmazlığın önemli başlıklarından biri oldu.
YAPI MERKEZİ 307,6 MİLYON DOLAR ALACAKLI
Projenin geleceği tartışılırken taraflar arasındaki yüz milyonlarca dolarlık mali anlaşmazlık da önemini koruyor.
Londra Uluslararası Tahkim Mahkemesi (LCIA) nezdindeki yargılama sonucunda 23 Eylül 2026 tarihinde nihai karar verildi.
Yapı Merkezi'nin 13 Ekim'de duyurduğu resmî açıklamaya göre, ERC'nin karşı alacaklarının mahsubundan sonra Türk şirketi lehine 307,6 milyon dolarlık net alacağa hükmedildi.
Karar kapsamında net anaparaya, 30 Haziran 2026'dan itibaren tam ödeme yapılana kadar yıllık yüzde 9 basit faiz uygulanacak.
Yapı Merkezi, açıklamanın yapıldığı tarihte alacağın henüz tahsil edilmediğini bildirdi.
ETİYOPYA BASININDA FARKLI RAKAM: 213,7 MİLYON DOLAR
Tahkim kararına ilişkin Etiyopya basınındaki rakamlar ise Türk şirketinin açıklamasından farklı.
Capital, Etiyopyalı yetkililere dayandırdığı haberinde 213,7 milyon dolarlık tazminat tutarını aktarıyor.
Gazeteye göre ERC, iki tarafın açıkladığı rakamlar arasındaki farklılığı faiz hesaplama dönemlerine bağlıyor.
Bununla birlikte, iki hesaplamanın aynı hukuki ve muhasebesel kalemleri kapsayıp kapsamadığı bağımsız biçimde doğrulanmış değil.
Tahkim kararının tam metni kamuoyuna açık şekilde incelenmeden 93,9 milyon dolarlık farkın kesin nedeni belirlenemiyor.
DEMİRYOLUNU KİM TAMAMLAYACAK?
Etiyopya basınındaki haberler, Yapı Merkezi'nin üstlendiği demiryolunun kalan bölümünde devletin doğrudan rol aldığını ortaya koyuyor.
Ancak henüz açıklığa kavuşmayan üç önemli konu bulunuyor.
Yapı Merkezi'nin mevcut mühendislik, tedarik ve inşaat sözleşmesinin hukuki durumu, kalan işlerin tamamı için yeni bir yüklenici belirlenip belirlenmediği ve devletin projeyi tamamlamak için ne kadar kaynak ayırdığı.
Bu soruların yanıtı, yalnızca Etiyopya'nın demiryolu yatırımının geleceğini değil, Türk müteahhitlik şirketinin projeyle olan hukuki ve ticari ilişkisinin nasıl sonuçlanacağını da belirleyecek.
Ortaya çıkan tablo şu: Etiyopya devleti demiryolunu tamamlamak için sahaya dönmüş durumda. Türk şirketinin ise tahkimle hükme bağlanan yüz milyonlarca dolarlık alacağının tahsil süreci devam ediyor.
patronlardunyasi.com