Akaryakıtta küresel zam dalgası Türkiye’de daha düşük hissedildi

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a saldırısı ile başlayan savaşta bir ayı aşkın süredir devam ediyor. İran, bu süreç­te dünya ham petrol arzının önemli bölümünün gerçek­leştiği Hürmüz Boğazını ka­pattı ve kontrolü elinde tuta­rak sadece belli ülke gemile­rine izin veriyor.

Petrolde küresel tedarik koşullarının zorlaşması tüm dünyada petrol fiyat­larını hızla yükseltti. Brent petrolün savaş öncesi 71- 72 dolar civarında bulu­nan varil fiyatı, savaşla birlikte yükselişe geçe­rek 115 doları aştı, son­ra bir miktar geri çekile­rek nisan başı itibarıyla 108 dolar dolayına oluş­tu. Petroldeki pahalanma tüm dünyada akaryakıt fiyatları­na yansıdı. Akaryakıt fiyatın­da baş gösteren artış ivmesi şu ana kadar en çok Moldova, Es­tonya, Polonya ve Almanya’da hissedilirken, Türkiye Avrupa ve çevresinde artışların göre­ce daha düşük kaldığı ülkeler arasında yer aldı.

44 ÜLKEDE FİYAT HAREKETLERİ

Dünya'dan Naki Bakır'ın haberine göre, enerji sektöründe küresel çapta istatistik tutan kuruluş­lardan derlenen verilere gö­re 27 Şubat-1 Nisan arasında­ki bir ayı aşkın sürede  Avrupa ve çevresindeki 44 ülke orta­lamasında euro cinsinden kur­şunsuz benzin fiyatı yüzde 11,6, motorin fiyatı yüzde 22,7 artış kaydetti. Ancak akaryakıttaki fiyat artışları ülkeler arasında büyük oranda farklılaştı.

Bu sürede Moldova benzin­de yüzde 25,6, motorinde yüz­de 57,4’le fiyatların en çok art­tığı ülke oldu. Benzindeki pa­halanmada bu ülkeyi yüzde 24,7 ile Estonya, yüzde 23’le Polonya, yüzde 22,3’le Alman­ya, yüzde 20,8’le Belçika izle­di. Güney Kıbrıs yüzde 19,8, Lüksemburg yüzde 19,6, Le­tonya yüzde 18,4 ve Yunanis­tan da yüzde 17,8’le bu sürede benzin fiyatının en çok arttı­ğı ilk on ülke arasında yer aldı.

Motorinde ise Moldova’nın ardından yüzde 46,9’luk artış­la Estonya, yüzde 41,4’le Polon­ya, yüzde 39,8’le Almanya, yüzde 39,7 ile Lüksemburg geldi. Uk­rayna yüzde 38,7, İsveç yüzde 37,8, Letonya yüzde 37,5, Belçika yüzde 36,8 ve Yunanistan yüzde 36,5’le motorinin en çok paha­landığı ilk on ülke arasında.

TÜRKİYE ARTIŞ ORANINDA SONLARDA

Savaş sürecinde benzin ve motorin fiyatları Karadağ’da aynı kalırken Rusya benzin­de yüzde 1,4, motorinde yüzde 2,4, Gürcistan da her iki ürün­de de yüzde 1 indirime gitti. Diğer 32 ülkede ise benzin fi­yatları yüzde 0,7 ile yüzde 17,6; motorin fiyat­ları da yüzde 0,8’le yüzde 30,2 arasında değişen artışlar kaydetti.

Türkiye’de illere gö­re değişmekle birlikte 27 Şu­bat’ta İstanbul Avrupa yaka­sında pompada 57,27 TL olan cari kurşunsuz benzin litre fiyatı yüzde 9,2 artışla 1 Ni­san itibarıyla 60,38 TL’ye; ay­nı dönemde motorin fiyatı ise yüzde 24 artışla 62,52 TL’den 74,87 TL’ye yükseldi.

Uluslararası karşılaştırma­larda euro cinsinden hesap­lanan 27 Şubat-1 Nisan ara­sı fiyat artış oranlarına göre ise Türkiye oldukça alt sıra­larda kaldı. Buna göre anılan dönemde Türkiye’de kurşun­suz benzin fiyatı yüzde 5,5 ar­tışla 1,04 eurodan 1,14 euroya, motorin fiyatı da yüzde 15,8 artışla 1,15 eurodan 1,32 euro­ya çıktı. Artış oranına göre yapılan sıralamada Türkiye benzinde yüzde 5,5’le 44 ülke arasında 33’üncü, motorinde ise yüzde 15,8’le 31’inci oldu.

“Eşel-mobil” etkisi

Türkiye’de akaryakıt fi­yatlarında petrol/döviz kay­naklı artışları hafifletmek için devreye alınan ÖTV in­dirim mekanizması (eski adı “eşel mobil” olan sistemin güncellenmiş hali), fiyat ar­tışlarında önemli oranda su­pap görevi gördü.

5 Mart 2026 tarihli 10995 sayılı Cumhurbaşkanı Kara­rı ile yürürlüğe giren uygula­ma kapsamında, uluslararası petrol fiyatları veya döviz ku­ru nedeniyle rafineri çıkış fi­yatlarında artış tutarının yüz­de 75’i ÖTV tutarı azaltılarak karşılanıyor, yüzde 25’i pom­pa fiyatına yansıyor. Rafineri fiyatlarında düşüş olduğunda ise ÖTV tutarı artışın yüzde 75’i kadar artırılıyor. Böylece devlet daha önce feragat et­tiği vergi gelirini kısmen geri alıyor. Fiyat dalgalanmalarını tüketiciye daha az yansıtmak için tasarlanan sistem, oto­matik bir dengeleme meka­nizması olarak çalışıyor.

EN UCUZ AKARYAKIT RUSYA VE BELARUS EN PAHALI HOLLANDA DANİMARKA’DA

 Savaş devam ederken Avrupa ve çevresinde geçerli son fiyat düzeylerine göre akaryakıtta en pahalı ülkeler Orta ve Kuzey Avrupa’da yer alırken, en ucuz ise Doğu Avrupa ve Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ülkeleri. 1 Nisan itibarıyla kurşunsuz benzinin litre fiyatının en yüksek olduğu ülke 2,32 euro ile Hollanda.

Bu ülkeyi 2,23 euro ile Danimarka, 2,14 euro ile Almanya, 2,05 Euro ile Yunanistan ve 2,03 Euro ile Finlandiya izliyor. Fransa 2,01, Portekiz 1,95, Arnavutluk 1,93 Belçika 1,92, İsviçre 1,91 euro/Lt ile en pahalı benzinin satıldığı ülkelerarasında. Motorinde ise 2,48 euroluk litre fiyatı ile Danimarka başı çekiyor, onu 2,34 euro ile Belçika, 2,32 euro ile Almanya, 2,28 euro ile Hollanda, 2,23 euro ile İsveç ve Finlandiya izliyor. Daha sonra 2,22 euro ile Fransa, 2,16 euro ile İsviçre, 2,13 euro ile Estonya ve Yunanistan geliyor.

Benzin fiyatının en düşük olduğu ülke ise 0,73 euro/Lt ile Rusya. Belarus 0,77, Gürcistan 0,97 ve Türkiye ile Ermenistan 1,15, Bosna Hersek 1,30, Kuzey Makedonya 1,34, Malta 1,35, Ukrayna 1,44 ve Karadağ 1,45 euroluk benzin litre fiyatı ile en ucuz ilk on ülke arasında. 1 Nisan itibarıyla en ucuz motorin fiyatı ise 0,77 euro/Lt ile Belarus’ta. Bu ülkeyi 0,83 euro ile Rusya, 0,99 euro ile Gürcistan, 1,20 euro ile Ermenistan, 1,22 euro ile Malta izliyor. Türkiye motorin fiyatında 1,32 Euro ile sondan 6’ncı sırada. En ucuz on ülkede Türkiye’yi 1,38 euro ile Karadağ, 1,43 euro ile Kuzey Makedonya, 1,52 euro ile Andora, 1,59 euro ile Bosna Hersek izliyor.

patronlardunyasi.com