İstanbul'dan Oxford'a uzanan 351 yıllık sır, Bizans'ın kayıp kitabı Ömer Koç'un desteklediği Londra'daki sergide
1675 yılında İstanbul’da bir sahaf dükkânından satın alınan eski kitabın içinden bir Bizans imparatorunun yeğeni, kızına bıraktığı miras ve yüzlerce yıllık bir bilinmezlik çıktı. İngiliz seyyahın 40 yıl sonra yazdığı mektup, kitabın geçmişini aydınlatmak yerine yeni sorular doğurdu. Şimdi o kitap, Ömer Koç’un desteklediği Londra sergisinde.
Toygun ATİLLA
LONDRA, 17 NİSAN 1715
İngiliz seyyah George Wheler, 40 yıl önce İstanbul’dan satın aldığı kitabı anlatmak için bir mektup yazdı.
Kitabı eski kâğıtlar satan bir Rum’dan almıştı.
Ancak satıcı, kitabın kendisine nereden geldiğini bilmiyordu.
Wheler bir ihtimalden söz ediyordu:
Belki de paraya ihtiyacı olan bir keşiş satmıştı.
Peki, neydi bu kitabın sırrı?
BİR İMPARATORUN YEĞENİ
Hikâye bizi 13. yüzyılın sonlarına götürüyor.
Bizans İmparatoru VIII. Mihail’in yeğeni Theodora Synadene, kocasını kaybettikten sonra İstanbul’da bir kadın manastırı kurmuştu.
Yaklaşık 50 kadının yaşadığı manastırın arazileri, gelirleri ve önemli bir serveti vardı.
Theodora, bu servetin ve kurumun kendisinden sonra nasıl yönetileceğini belirleyen kurallar hazırlattı.
Kitabın içine ailesinin resimlerini de koydurdu.
Üstelik araştırmacılara göre el yazmasının bazı sayfalarını kendi kızı Euphrosyne kaleme almış olabilir.
Bir annenin kızına bıraktığı miras, aynı zamanda bir imparatorluk ailesinin hafızasıydı.
273 YILLIK BOŞLUK
Kitaptaki son tarihli kayıtlar 1402 yılına uzanıyor.
Sonra izler belirsizleşiyor.
1453’te İstanbul fethediliyor.
İmparatorluk yıkılıyor.
Manastırın sonraki kaderi bilinmiyor.
Ve kitap 1675’te bir sahaf dükkânında yeniden karşımıza çıkıyor.
Aradaki 273 yılda kimlerin elinden geçtiğini gösteren kesintisiz bir kayıt yok.
Wheler’in 1715 tarihli mektubu da bu soruyu yanıtlayamıyor.
351 YIL SONRA LONDRA’DA
İngiliz seyyahın satın aldığı kitap, daha sonra Oxford’daki Lincoln College koleksiyonuna giriyor.
Şimdi ise Victoria and Albert Müzesi’nde, Koç Holding’in desteklediği Konstantinopolis’ten İstanbul’a: Bir Şehir, İki İmparatorluk sergisinde yer alıyor.
Ömer Koç’un desteklediği sergi, böylece yedi asır önce yaşamış bir Bizans kadınının hikâyesini yeniden gündeme taşıyor.
Ama bir soru hâlâ cevapsız.
Bir imparatorun yeğeninin ailesini, servetini ve kurallarını anlattığı kitap, nasıl oldu da İstanbul’da eski kâğıtlar satan bir adamın eline geçti?
Aradan 351 yıl geçti.
O sorunun yanıtı hâlâ bulunamadı.
patronlardunyasi.com
