Kontrolsüz vitamin kullanımı çocuklarda karaciğer hasarına kadar giden riskler barındırıyor, vakalar hızla artıyor
“Daha sağlıklı olsun” diye verilen takviyeler, çocukları karaciğer yetmezliğine kadar götürebiliyor. Uzmanlar uyarıyor: ABD’de vakalar 10 kat arttı.
Son yıllarda Türkiye’de hızla büyüyen vitamin ve takviye pazarı, özellikle çocuklar üzerinden yeni bir tartışmayı da beraberinde getirdi. “Daha sağlıklı, daha zeki, daha hızlı büyüyen çocuk” vaadiyle artan ürün kullanımı, uzmanlara göre ciddi sağlık riskleri oluşturabiliyor.
- Türk Pediatri Kongresi’nde konuştuğumuz İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Ertuğrul Kıykım, çocuklarda vitamin kullanımının giderek suistimal edildiğine dikkati çekerek, “Ailelerin en hassas noktası hedef alınıyor. ‘Bu vitamini almazsa büyümez, gelişemez’ algısı oluşturuluyor. Oysa her çocuğun çoklu vitamin kullanmasına gerek yok” dedi.
HER VİTAMİN FAYDALI DEĞİL
Prof. Dr. Kıykım’a göre Sağlık Bakanlığının rutin olarak önerdiği erken dönemde demir ve D vitamini takviyesi dışında, çocuklarda kontrolsüz çoklu vitamin kullanımı gereksiz yük oluşturabiliyor. “İhtiyaç yoksa alınan her vitamin, karaciğer ve böbrek için ekstra yük demektir” diyen Prof. Dr. Kıykım, özellikle yüksek doz kullanımın ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.
KARACİĞER YETMEZLİĞİNE KADAR GİDEBİLİR
Son yıllarda kontrolsüz takviye kullanımına bağlı sağlık problemlerinde artış yaşandığını belirten Prof. Dr. Kıykım, şu uyarıyı yaptı: Bazı vitaminlerin fazla alınması karaciğer enzimlerini yükseltebilir, hatta karaciğer hasarına yol açabilir. Şu anda da özellikle Amerika Birleşik Devletlerinde ani başlayan karaciğer yetersizlikleri ciddi bir sağlık sorunu hâline geldi. Bu vakalar 10 yıl içerisinde neredeyse 10 kat arttı. Bunun da temel sebebinin gereksiz kullanılan gıda takviyeleri olduğu ifade ediliyor. Öte yandan gereksiz kullanılan ve içeriğinde yüksek dozda iyot bulunan ürünler ise tiroit fonksiyonlarını bozabilir. Fayda sağlayayım derken çocukların organlarına zarar verebiliriz.
ACİLLERE EN SIK BU ŞİKÂYETLERLE BAŞVURULUYOR
Özellikle bilinçsiz kullanılan D vitamininin ciddi risk taşıdığını ve yüksek dozların zehirlenmeye yol açabileceğini belirten Kıyım, “Çocuk daha hızlı büyüsün diye kontrolsüz verilen D vitamini zehirlenmeye sebep olabilir. Acillere en sık kusma, ishal ve mide-bağırsak şikâyetleriyle başvurular görü yoruz. Uzun vadede ise karaciğer fonksiyonları bozulabiliyor” dedi.
Prof. Dr. Ertuğrul Kıykım’a göre bu artışın arkasında son yıllarda yükselen “koruyucu ebeveynlik” anlayışı da var. Aileler çocuklarını hastalıklardan korumak isterken, çoğu zaman gereksiz takviyelere yöneliyor. Son yıllarda bağışıklığı, zekâ gelişimini ve boy uzamasını destekleyen ürünlerin tüketimi arttı.
Türkiye gazetesinin haberine göre, bu artışta reklamların ve sosyal medya paylaşımlarının da payı büyük. Influencer etkisi “Bağışıklık güçlendirme” trendi ile ebeveynlerin kaygısı tetikleniyor.
Ancak Prof. Dr. Kıykım, vitaminlerin masum olmadığını vurgulayarak, “Sağlıklı beslenen çocukların çoğunda ek vitamin kullanımına gerek yoktur. Takviyeler ancak ihtiyaç varsa ve mutlaka hekim ya da eczacı tavsiyesiyle kullanılmalı” uyarısını yaptı.
RAKAMLARLA TÜRKİYE’DE VİTAMİN PAZARI
* 2025 itibarıyla Türkiye’de takviye edici gıda ve vitamin pazarı yaklaşık 1 milyar dolar seviyesine ulaştı
* Vitamin pazarının bütçesi yaklaşık 20-35 milyar TL bandına ulaştı.
* Bu pazara: Multivitaminler, bağışıklık destek ürünleri, bitkisel takviyeler, çocuk vitaminleri dâhil.
* Toplam pazarın yaklaşık yüzde 20–30’unu çocuk segmenti oluşturuyor. Bu da 200–300 milyon dolar (yaklaşık 6–10 milyar TL) ediyor.
patronlardunyasi.com
